Over de beiaard

De kerk en toren

De eerste sporen van de kerk dateren vermoedelijk al vanuit de vroege middeleeuwen. Toen werd er een houten kapel ingericht om als eerste bidplaats te dienen. In de loop van de 13e eeuw werd de eerste stenen kerk gebouwd met een altaar gewijd aan diverse heiligen. detail_kaft_NiklaaskerkIn de 16e eeuw werd de nu nog bestaande toren aangebouwd in een laatgotische stijl, maar tijdens de woelige periode van de godsdienstoorlogen bleef de kerk niet gespaard. In 1619, tijdens de Tachtigjarige Oorlog tussen de Nederlandse Republiek en Spanje, werd de toren in brand gestoken. Maar zoals een feniks uit zijn as herrijst, werd ook de toren heropgebouwd in 1622. In 1680 werd de zijbeuk toegevoegd en drie jaar later werd de torenspits vernieuwd.

Verder duurde het tot 1807 alvorens de kerk een eigen orgel kreeg, dat afkomstig was uit de Sint-Janskerk van Diest. In de periode van de geboorte van de nieuwe natiestaat België in 1830 werd de kerk opnieuw hersteld en werden er twee zijbeuken toegevoegd. 1892 sloeg het noodlot weer toe. Als gevolg van een blikseminslag, brandde een gedeelte van de toren af, enkele jaren later volgde de herstelling. In het begin van de 20ste eeuw werd de oude kerk afgebroken en vervangen door een grotere neogotische kerk. Deze werd in 1905 ingewijd. In 1944 tijdens de bevrijding van Europa werd de kerk opnieuw beschadigd.sint-niklaaskerk-neerpelt Doordat de kerk verzwakt was, waaide in 1946 de toren eraf en een jaar later ook nog eens het nooddak. Hierna volgde een lange periode van herstel, waarbij pas in 1962 de toren volledig werd hersteld en de spits haar oude vorm terugkreeg.

De luidklokken

In de klokkenstoel hangen vier luidklokken met de tonen e-fis-gis-cis2. De twee jongste klokken, toevallig ook de grootste en de kleinste, spelen nu ook mee in de beiaard. De twee andere klokken zijn ouder en hebben hun eigen klankspectrum, dat niet bij de beiaard past. Tot in de jaren zestig bezat de toren nog een middeleeuwse klok. Deze werd er, omwille van barsten, hergoten.

De beiaard

De twee bestaande luidklokken (gegoten door de firma Petit en Fritsen), de grootste (e1) en de kleinste (cis2), maken deel uit van de Een zingende toren met een rijke geschiedenis 8 beiaard. Deze klokken worden door de beiaardier met hamers aangeslagen. De hamers bevinden zich aan de buitenkant van de klok, waardoor de klokken nog kunnen luiden. De grootste luidklok is ook de grootste klok van de beiaard en laat bij – gevolg de laagste toon horen: e1 (mi). De eerstvolgende toon van de beiaard is de lage do (absolute toon: a1, gewicht: 450 kg). Dit is de zwaarste klok die nieuw gegoten werd. Deze klok is voorzien van gietersnaam, jaartal en sierrand.

Video #1 48
Om tot een volledige beiaard te komen, heeft de firma Koninklijke Eijsbouts uit Asten nog 45 nieuwe klokken gegoten. Alle klokken, op de grootste nieuwe klok na, zijn functioneel uitgevoerd, dus zonder tekst of versieringen. Het totale gewicht van de 46 nieuwe klokken bedraagt 4588 kg. De opstelling, inrichting en het stemmingspatroon werden bepaald door de adviseur: Arie Abbenes, oud-stadsbeiaardier van Utrecht. De klokken worden aangeslagen door klepels (aan de binnenkant van de klok), die verbonden zijn aan het klavier. Het klavier staat in Neerpelt boven de klokken, in de voet van de torenspits en werd in een fraaie cabine geplaatst. Het klavier volgt de maatvoering en ontwerp van de wereld – standaard, zoals overeengekomen door de BWF (Beiaard Wereld Federatie). De 35 zwaarste klokken van de beiaard kunnen ook automatisch tot klinken gebracht worden door een electropneumatisch speelwerk, gekoppeld aan de klaviertoetsen. De spelcomputer met het muziekprogramma staat in de speelcabine.